Dissolved organic matter in agricultural soils
Bożena Smreczak, Aleksandra Ukalska‐Jaruga
Abstract
Celem artykułu jest przedstawienie aktualnej wiedzy na temat pochodzenia, budowy chemicznej, składu chemicznego, oraz czynników wpływających na obieg rozpuszczalnej materii organicznej (RMO) w glebach rolniczych jak również jej roli w prawidłowym funkcjonowaniu agroekosystemów. RMO jest definiowana operacyjnie jako frakcja materii organicznej gleb ekstrahowana z zastosowaniem wody lub innych roztworów ekstrakcyjnych, przechodząca przez filtr φ<0,45 µm. RMO) jest uważana za jeden z wskaźników najbardziej wrażliwych na zmiany zachodzące w środowisku glebowym. Jest dynamicznym i aktywnym składnikiem gleby, ponieważ stanowi źródło łatwo przyswajalnych składników pokarmowych i węgla dla drobnoustrojów glebowych oraz innych organizmów żywych, uczestniczy w procesach glebotwórczych, transportuje składniki odżywcze i zanieczyszczenia w głąb profilu glebowego oraz wpływa na tworzenie się struktury agregatowej gleb. Zawartość i aktywność RMO w środowisku glebowym jest uwarunkowana wieloma czynnikami chemicznymi, fizycznymi i biologicznymi oraz warunkami klimatycznymi i działalnością rolniczą. Pomimo, że w poprzednich dziesięcioleciach rola RMO w środowisku przyrodniczym była przedmiotem wielu prac naukowych, jednak zainteresowania badawcze koncentrowały się głównie wokół gleb leśnych i zbiorników wodnych, natomiast mniej uwagi poświęcano funkcji RMO w glebach rolniczych. Nowe wyzwania stojące przed rolnictwem, związane z ochroną funkcji, które wpływają na usługi ekosystemowe gleb, łagodzenie zmian klimatycznych, w tym sekwestracja węgla organicznego, wskazują na DOM jako potencjalny czynnik umożliwiający osiągnięcie tych celów.