Blok Zinciri ile Yeni Nesil Dağıtık Defter Teknolojilerinin Karşılaştırılması
Emre Şafak, Çağlar Arslan, Mesut Gözütok
Abstract
Özet— Tarihin ilk yıllarından itibaren alım-satım gibi güvene dayalı ekonomik işlemler merkezi otoriteler tarafından kayıt altına alınmaktadır. Kağıdın icadı ile kayıt işlemleri daha düzenli ve detaylı bir şekilde yapılmaya başlanmıştır. Son yıllarda da bilgisayarların yaygınlaşması ile birlikte kayıt işlemleri dijital olarak yapılarak kayıtların yönetimi kolaylaştırılmıştır. Yaşanan her teknolojik gelişme veri kayıt işlemlerinde kolaylık ve hız sağlamıştır. Gelişen teknoloji ile birlikte işlemler hızlanmış ancak kayıtların yönetim merkezi otoritelerin kontrolünde kalmıştır. Dağıtık defter teknolojisi kayıtların merkezi otoritelerin kontrolünden çıktığı yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Dağıtık defter teknolojisi merkezi bir veritabanı veya merkezi yönetimi olmayan verilerin katılımcılarda dağıtık olarak tutuldğu eşler arası ağdır. İlk dağıtık defter uygulaması 2008 yılındaki ekonomik krizin ardından ortaya çıkan Bitcoin ödeme sistemi ve kripto parasıdır. Bitcoin’in ortaya çıkmasında merkezi otoritelerin verdiği kötü ekonomik kararlar etkili olmuştur. Bitcoin ile amaç mevcut finansal sistemleri merkezi otoritelerin kontrolünden çıkarmaktır. Bitcoin’in popüler hale gelmesiyle birlikte arkasındaki blok zinciri teknolojisi dikkat çekmeye başlamıştır. Başlangıçta Bitcoin nedeniyle blok zinciri teknolojisi finans sektörü ile özdeşleştirilse de tedarik zinciri, sağlık, tarım, enerji gibi farklı sektörde kullanımına yönelik çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Blok zinciri teknolojisinin farklı sektörlerde kullanılabilmesi için Hyperledger, Ethereum ve Corda gibi blok zinciri altyapıları geliştirilmiştir. Ancak yapılan geliştirme çalışmalarında blok zinciri teknolojisinin hız ve ölçeklenebilirlik açısından eksiklikleri olduğu görülmüştür. Bu nedenle hız ve ölçeklenebilirlik açısından gelişmiş yeni dağıtık defter teknolojileri geliştirilmiştir. Yeni geliştirilen popüler dağıtık defter teknolojisi türleri Directed Acyclic Graph, Hashgraph, Tempo ve Holochain’dir. Yeni nesil dağıtık defter teknolojilerinin öne çıkan farklı özellikleri bulunmaktadır. Yapılan çalışmada blok zinciri ile yeni nesil dağıtık defter teknolojileri karşılaştırılmıştır.