Yapay Zekâ Uygulamalarının Sanat ve Tasarım Alanlarına Yansıması
Meyrem Deveci
Abstract
Yapay zekâ, insanın algılama, akıl yürütme süreçlerimizi modellemek için birçok akıllı yolu keşfetmesini sağlayan bilişsel bir bilimdir. Kısaca bilgisayarlarda çalışan algoritmalar, programlar, kodlar şeklinde düşünülmelidir. Ses, görüntü, yazılı metin gibi veri türlerini temel alarak algoritmaları öğrenerek problem çözer. Yapay zekâ algoritmaları sayısal verilerle çalıştığı için bütün veri türlerini başlangıçta sayısal verilere dönüştürerek işlemek zorundadır. Yapay zekâ, günümüzde, sanat ve tasarım alanlarında bir yaratım aracı olarak kullanılmaya başlandığı görülür. Hatta yaratım sürecini etkileyerek sanat ve tasarımda yeni bir estetik anlayışı ve yeni bir aktarım dili geliştirir, makine-sanatçı / tasarımcı işbirlikçisi olarak önemli rol oynar. Araştırma, çeşitli yöntemlerle kullanılan yapay zekânın sanat ve tasarım alanlarına makine yaratıcılığı olarak nasıl yansıdığını görebilmeyi, sanat ve tasarımın yaratım sürecinde insan-makine arasında değişen rolleri ve makinenin insanla olan iş birliğini kavrayabilmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca yapay zekâ aracılığıyla üretilmiş sanat ve tasarım ürünlerini değerlendirerek yapay zekânın görsel üretim konusunda gelinen durumu tartışılmaktadır. Araştırmada literatür tarama yöntemiyle yapay zekâ aracılığıyla üretilmiş sanat ve tasarım örnekleri; resim, heykel, grafik tasarım, tekstil, endüstriyel ve mimarı tasarım çalışmaları incelenmektedir. İncelenen bu örneklerle sanat, tasarım alanında gerçek dünyada yapay zekâ uygulamalarına yönelik araştırmacılar sanat, tasarım üreticileri için bir kılavuzluk edeceği, yeni çağa adaptasyonu sağlayacak yeni teknolojik araçların denenmesi konusunda cesaret verici olacağına inanılmaktadır.