Assessment of Effects of Sports and Energy Drinks on Sports Performance and Its Role in Sports Nutrition
Mehmet Akif ŞAHİN, Raci Karayiğit
Abstract
Karbonhidratlar, egzersiz esnasında ihtiyaç duyulan enerji için en önemli kaynaklardan biridir ve egzersiz öncesi ve sırasında karbonhidrat depolarının dolu olması sporcuların, optimal performans sergileyebilmeleri için önem arz etmektedir. Karbonhidrat depolarının tükenmesi ise egzersiz esnasında yorgunluk oluşumunu tetikleyerek performansı olumsuz etkilemektedir. Ayrıca sporcular, egzersiz esnasında terleme yoluyla sıvı ve elektrolit kaybetmektedir ve kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konması spor performansının devamlılığı açısından önemlidir. Sporcu ve enerji içecekleri, sporcular tarafından egzersiz esnasında kaybedilen enerji, sıvı ve elektrolitlerin yerine konması ve performansı artırması amacıyla tüketilebilmektedir. Ancak her 2 ürünün bileşimi, etken maddeleri, spor performansı üzerine etkileri ve risk faktörleri birbirinden farklıdır. Sporcu içecekleri ideal miktarda karbonhidrat ve elektrolit yoğunluğuna sahiptir ve optimal performansın sağlanması için hemen hemen tüm spor dallarında enerji kaynağı olarak kullanılabilir. Enerji içecekleri içerisindeki karbonhidrat yoğunluğu ise ideal karbonhidrat yoğunluğundan yüksektir. Bu durum, egzersiz esnasında gastrointestinal problemlere yol açarak ve mide boşalmasını geciktirerek spor performansını olumsuz etkileyebilmektedir. Buna ek olarak, enerji içecekleri içerisine eklenen kafeinin enerji içeceğinden bağımsız olarak spor performansını artırabileceği gösterilmesine karşın enerji içeceklerinin içerisindeki kafein miktarı standart değildir ve oldukça geniş bir aralıktadır. Ayrıca enerji içeceklerine ek olarak kahve, çay, kola ve kakaolu besinlerden de kafein alınmaktadır ve aşırı kafein alımı sağlığı ve spor performansı olumsuz etkileyebilmektedir. Bu risk faktörleri dikkate alındığında, enerji içeceklerinin egzersiz için ideal bir enerji kaynağı olduğunu söylemek mümkün değildir. Sonuç olarak, sporcu ve enerji içeceklerinin içerikleri, etken maddeleri ve spor performansı üzerine etkileri birbirinden farklıdır ve bu ürünler birbirinin yerine kullanılmamalıdır.