TÜRKİYE’DEKİ İTHAL OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PERAKENDE SATIŞLARININ DÖVİZ KURU İLE İLİŞKİSİ
Ali Cüneyt ÇETİN
Abstract
Bu çalışmada Türkiye’nin ithal otomobil ve hafif ticari araç perakende satışları ele alına-rak döviz kurları ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bu amaçla, 2015 Ağustos-2020 Ağustos dönemine ait aylık verilerden yararlanılmıştır. Çalışmada ithal otomobil ve hafif ticari araç perakende satışları ile dolar ve euro döviz kurundan oluşturulan sepet kurun hareket-leri incelenmiş ve veriler mevsimsel etkiden arındırılmıştır. Değişkenlerin tanımlayıcı ista-tistikleri hesaplanmış, regresyon analizi, durağanlık testine yönelik birim kök analizi, VAR analizi, Johansen eş bütünleşme testi yapılmış ve Vektör Hata Düzeltme Modeli uygulan-mıştır. FMOLS, DOLS ve CCR tahmincileri kullanılmış ve Granger nedensellik testi yapıl-mıştır. Regresyon analizi sonucunda, sepet kurun düzeyinde 1 birim değişiklik olduğunda ithal otomobil ve hafif ticari araç perakende satışlarında ters yönde yaklaşık 7.76 birim değişikliğin olduğu görülmüştür. Johansen eş bütünleşme analizi sonuçlarına göre değişken-lerin eş bütünleşik oldukları tespit edilmiştir. Granger nedensellik analizine göre döviz ku-rundan ithal otomobil ve hafif ticari araç satışlarına doğru tek yönlü nedensellik bulundu-ğu sonucuna varılmıştır. FMOLS, DOLS ve CCR tahmincileri uzun dönemde döviz kurun-da meydana gelecek %1’lik bir artışın ithal otomobil ve hafif ticari araç perakende satışla-rını sırasıyla %1.90, %1.97 ve %1.86 oranında azaltacağı sonucunu vermiştir.