Sağlık Okuryazarlığının Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarıyla İlişkisi
Hazan SOYKAN, Halil Şengül
Abstract
Sağlık kurumlarında çalışan personel sağlık hizmetinin daha kaliteli ve verimli olmasının sağlanmasında önemli bir rol üstlenmektedirler. Topluma sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile örnek olması gereken sağlık profesyonellerinin, hastaların sağlıklarına yeniden kavuşabilmeleri için yardımcı olabilmeleri ve tüm hastalarla etkili bir iletişim kurabilmeleri açısından yeterli düzeyde sağlık okuryazarlığına sahip olmaları önemlidir. Bu çalışmanın amacı yüksek öğrenim öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evreni, Altınbaş Üniversitesi Sağlık Meslek Yüksekokulu’nda öğrenim gören 1127 öğrenciden oluşmaktadır. Evren büyüklüğünün belli olduğu durumlarda yapılan power analizinde %5 hata, %95 güvenirlik düzeyi esas alındığında gerekli olan örneklem sayısı 286 bulunmuştur. Araştırmaya 293 (%25,38) öğrenci katılmıştır. Öğrencilere 16 sorudan oluşan demografik bilgiler anketi, 32 sorudan oluşan “Türkiye Sağlık Okuryazarlığı” (TSOY-32)” ölçeği ve 52 sorudan oluşan “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” uygulanmıştır. Öğrencilerin sağlık okuryazarlığı genel ortalaması 36,20±7,66 olarak; sağlık okuryazarlığı düzeyleri %9,60 yetersiz, %28,30 sorunlu-sınırlı, %37,50 yeterli, %24,60 mükemmel olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II” ölçeğinden aldıkları ortalama puan 124,30±23,47 olarak tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizinde sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin sağlık okuryazarlığını geliştirmek amacıyla yapılabilecek uygulamalar ve sağlığı geliştirecek davranış biçimleri için üniversitelerdeki eğitim ve teşvik planlamalarının yapılması hakkında öneriler sunulmuştur.