Water – an important element not only of the soil environment
Agnieszka Mocek-Płóciniak, Monika Skowrońska
Abstract
W artykule przeglądowym przedstawiono wodę na naszym globie jako substancję niezwykłą, stale towarzyszącą człowiekowi. Zasygnalizowano najważniejsze właściwości fizyczne (gęstość, temperaturę wrzenia, temperaturę maksymalnej gęstości, temperaturę krytyczną, ciepło topnienia, ciepło parowania, ciepło właściwe, napięcie powierzchniowe, lepkość dynamiczną, przewodność elektrolityczną) oraz chemiczne (odczyn, rozpuszczalność) tej substancji. Są one istotne dla funkcjonowania zarówno organizmów żywych (mikroorganizmów, roślin, zwierząt, człowieka), jak i elementów nieożywionych środowiska (litosfery, zbiorników, cieków wodnych, krajobrazu itp.). Zaprezentowano poligenetyczne pochodzenie wody (z emisji gazów wulkanicznych, lawy, komet, asteroidów). Scharakteryzowano zasoby wodne globu, ze szczególnym zwróceniem uwagi na wody słodkie, występujące w ograniczonych ilościach, a na które zapotrzebowanie rośnie w sposób eksponencjalny. Zobrazowano to tzw. śladem wodnym, wskaźnikiem ilości wody słodkiej użytej bezpośrednio lub pośrednio do wyprodukowania jakiejkolwiek rzeczy naturalnej lub sztucznej. Wskazano także na negatywne strony wody (powodzie, tsunami, erozja wodna), które w ostatnich wiekach zostały spotęgowane nieprzemyślanymi działaniami człowieka (wycinka lasów, ograniczenie zdolności retencjonowania wody przez glebę itp.). Podkreślono właściwości lecznicze wody, służące do zwalczania wielu typów dolegliwości (masaże wodne, kąpiele parowe, oczyszczające parametry wód mineralnych i źródlanych). Wspomniano o krajobrazowej funkcji wody zarówno w stanie ciekłym (wodne parki krajobrazowe, gejzery, termy, wodospady), jak i w stanie stałym: lodowce bądź gazowym (mgły, chmury, tęcza, zjawisko halo). Zwrócono uwagę na konieczność oszczędzania wody tak w ujęciu globalnym, jak i lokalnym. Zaakcentowano, że stale zwiększający się deficyt tej cenniejszej od złota substancji, może w niedalekiej przyszłości stać się przyczyną wielu konfliktów, które już w różnym nasileniu występowały w przeszłości.