Soil erodibility factor (K) in soils under varying stages of truncation
Hanna Radziuk, Marcin Świtoniak
Abstract
Erozja jest jednym z najpowszechniejszych problemów związanych z użytkowaniem gleb. Między innymi prowadzi ona do zmian właściwości poziomów powierzchniowych i co się z tym wiąże – tempa procesów stokowych. Zjawisko to może być szczególnie istotne w obszarach młodoglacjalnych wysoczyzn morenowych gdzie ogłowienie gleb płowych wpływa nie tylko na spadek zawartości próchnicy w poziomach ornych ale także zmienia ich uziarnienie. Wpływ tych przeobrażeń na zmiany tempa procesów stokowych może być mierzona za pomocą szeroko stosowanego w modelach erozyjnych wskaźnika podatności gleb na erozję wodną (K). Celem prezentowanych badań było określenie w jakim stopniu ogławianie gleb płowych prowadzi do zmian ich podatności na erozję wodną. Wskaźnik K (zaadoptowany z modelu EPIC) obliczono dla czterech grup gleb: całkowicie, silnie i umiarkowanie zerodowanych oraz w pełni ukształtowanych nie przekształconych erozyjnie. Uzyskane wyniki ukazały znaczne zróżnicowanie wielkości wskaźnika K od 0.0171-0.0352 t·ha·h/ha·MJ·mm zależne wyraźnie od stopnia zerodowania gleby. Gleby całkowicie zerodowane mają średnio o 6% większą podatność na erozję w porównaniu z glebami silnie zerodowanymi oraz o 12% z glebami słabo zerodowanymi i aż o 48% w porównaniu do gleb płowych nie przekształconych erozyjnie. Głównymi czynnikami wpływającymi na wzrost podatności na erozję były stopniowo zmniejszające się wraz ze stopniem zerodowania zawartości próchnicy i frakcji piasku w poziomach ornych. Równocześnie, lecz w nieco mniejszym stopniu, było to spowodowane wzrostem zawartości frakcji iłu w odsłoniętych na powierzchni poziomach Bt i Ck.